Homo’s lijden in Scandinavische uithoek

door Petra Sjouwerman

Op de Faeröer-eilanden is discriminatie van homoseksuelen niet strafbaar. Maar na een gewelddadige overval op een jonge homo willen politici de wet nu veranderen.

Tot voor kort waren er welgeteld drie jongemannen op de Faeröer-eilanden die openlijk voor hun homoseksuele geaardheid uitkwamen. Van die drie is Carsten (21) inmiddels ’door gebed genezen’. Rasmus (25) ligt in het psychiatrisch ziekenhuis met een depressie, nadat hij door vijf mannen in elkaar werd geslagen en daarna ook nog telefonisch werd bedreigd. Ten slotte is er Mike (18), die zichzelf ’een geluksvogel’ noemt. Toen hij twee jaar geleden ’uit de kast kwam’ verdedigden zijn vrienden hem toen iemand hem in elkaar wilde slaan.

Bijna iedereen op het eiland kent Mike Viderø omdat hij tijdens een radioprogramma verteld heeft over zijn homoseksualiteit. Hij is eraan gewend om op straat nageroepen te worden. „Ik doe net of ik het niet hoor.” Gemene opmerkingen vindt hij vervelender: „Toen ik in een kiosk werkte, zei iemand dat hij niets wilde kopen van mij omdat ik homo was.” Maar zijn familie en vrienden steunen hem. Ook zijn gelovige vrienden. „Zij keuren het vanwege het geloof af dat ik homo ben, maar als persoon respecteren ze mij.”

Tot dusverre konden de bewoners van de eilandengroep, die deel is van het Deense koninkrijk, ongestraft homoseksuelen beledigen en vernederen. „De Bijbel is zeer duidelijk over homoseksuelen. In het Oude Testament staat dat God deze mannen verafschuwt,” aldus Jenis av Rana, arts, radiopresentator en parlementslid voor de religieuze Centrumpartij. „In Scandinavië heeft men ervoor gekozen om homoseksuelen te accepteren. Wij willen homoseksuelen helpen door gebed en therapie,” verklaarde hij.

Maar toen Rasmus Rasmussen drie weken geleden in de haven van Tórshavn in elkaar werd geslagen, was de verontwaardiging groot. Twee parlementsleden stelden voor om ’seksuele geaardheid’ toe te voegen aan het wetsartikel over discriminatie op grond van ras, huidskleur, etnische afkomst en geloof.

Vorig jaar, na een spraakmakend congres over homoseksualiteit op het eiland, werd dat voorstel weggestemd. Denemarken verbood discriminatie op grond van seksuele geaardheid in 1987. Maar de Deense wetgeving wordt op de Faeröer-eilanden, die zelfbestuur hebben, niet automatisch ingevoerd.

Homoseksualiteit was tot voor kort taboe op het sterk gelovige eiland, waar de sociale controle groot is. „Homo’s vertrokken naar Denemarken”, zegt Mortan Rasmussen (65), de vader van Rasmus. Hij deed in de plaatselijke krant een oproep tot acceptatie van homoseksuelen. Die oproep heeft veel respect afgedwongen, want iedereen op het eiland kent de gepensioneerde postmeester – het hoofd van het postkantoor van Tórshavn. Na de oproep van Rasmussen zijn vier parlementsleden van mening veranderd, wat betekent dat nu zestien parlementariërs voor zijn en zestien tegen. De beslissing valt begin december.

„In Tórshavn zijn zeventien kerken van verschillende stromingen. Volgens de christelijke fundamentalisten komen homoseksuelen in de hel. Zij prediken haat. Maar zij vergeten naastenliefde. Zonder naastenliefde is geloof niets waard”, zegt vader Rasmussen.

Toch vreest Mike Viderø dat er voor hem niets verandert als de wetswijziging erdoor komt. „Onze omgeving blijft sterk christelijk. Misschien zullen mensen minder openlijk beledigen. Maar acceptatie van homoseksuelen zal nog lang duren.” Hij blijft strijdbaar: „Ik wil het eiland niet ontvluchten omdat ik homoseksueel ben. Ik verlaat het alleen als er elders betere mogelijkheden zijn.”

Copyright: Sjouwerman, Petra

© 2006 Petra Sjouwerman. All rights reserved. Alle rechten voorbehouden. Dit document mag niet verder worden verspreid en verveelvoudigd zonder schriftelijke toestemming van de auteur. Dit document kan verschillen van de gepubliceerde versie.