Speelpatrouille behoedt kinderen voor overgewicht 

Petra Sjouwerman

Het speelkwartier op school moet een echt speelkwartier zijn, waarin leerlingen zich bewegen. In Denemarken fungeert de ’speelpatrouille’ als gangmaker op het schoolplein. Om overgewicht bij kinderen tegen te gaan.

Na het rinkelen van de schoolbel voor het eerste speelkwartier rennen de jongste leerlingen van de Auning School – in het provincieplaatsje Auning in Jutland – uitgelaten het schoolplein op. Minstens zo enthousiast komen daarna vijf tieners aanhollen, ook leerlingen van deze school. Het zijn de jongens en meisjes van de speelpatrouille, te herkennen aan hun zwart-groene jacks en felgroene T-shirts.

Binnen enkele tellen staat een grote groep zesjarigen klaar bij een muurtje. De leerlingen weten wat er gaat gebeuren: spelletjes spelen onder leiding van de ’groten’. Vandaag is dat ’Vos en Kippen’. Gillend rennen de kinderen tussen twee muurtjes, in wilde bochten proberen ze de ’vos’ te ontwijken. Rasmus (13) en Chris (14) leiden het spel. Even verderop bakent Mohammed (14) met gekleurde touwen een veldje af waarbinnen de kinderen mogen worstelen. Als de schoolbel twintig minuten later rinkelt, zijn het hijgende kinderen met rode wangen die naar binnengaan. „Was het leuk?” roept Rasmus. „Jaaaaa!” schreeuwen de kinderen in koor.

„Het doel van de speelpatrouille is om kinderen aan te zetten tot spel en beweging, wat belangrijk is ter voorkoming van overgewicht”, vertelt Karin Bønnerup (57), gymnastiekleraar op deze school. „De grote leerlingen leren de kleintjes spelletjes die niet meer, zoals vroeger, worden overgeleverd op het schoolplein of op straat, omdat de kinderen na schooltijd achter de computer of de tv zitten.”

De Auning School, met 650 leerlingen in de leeftijd 6 tot 17 jaar, voerde in 2005 de speelpatrouille in, in het kader van haar gezondheidspolitiek. Inmiddels heeft bijna één op de tien middenscholen in Denemarken er een en het aantal is groeiende.

De speelpatrouille op deze school bestaat uit zestien tieners. Zij kregen een eendaagse cursus bij ’De Speelpatrouille’, een samenwerkingsverband van onder meer Deense gymnastiek- en sportverenigingen, Schoolsport, de Deense kankerstichting en een sociaal fonds. De kosten hiervan komen voor rekening van de school, maar in de toekomst zou het weleens zo kunnen zijn dat de gemeenten dit gaan betalen.

Hoe vaak de speelpatrouille uitrukt, is verschillend. Op de Auning School is de patrouille één keer per dag actief. „Het bewegen voorkomt ook conflicten, want als de kinderen moe in de klas terugkomen, zijn ze rustiger”, aldus Bønnerup. „Een ander bijkomend effect is dat niet alleen de kleintjes iets leren.” Dat beamen Rasmus, Chris, Mohammed alsmede Catherine en Mia. „Zelfs al zijn we groot, het is leuk om te zien dat je met kleintjes kunt omgaan en nog steeds met ze kan spelen. Ik word er altijd vrolijk van”, vertelt Catherine (13). „Ze leren ook verantwoordelijkheid nemen, leiding geven en zich aan afspraken houden”, vindt Bønnerup. „En op tijd komen”, vult Mohammed aan. Rasmus heeft gemerkt dat hij een rolmodel is voor de kleintjes. „Ze groeten me en soms geven ze een knuffel, daar word ik helemaal blij van.”

In het begin was het moeilijk om verlegen of bange kinderen bij een spel te betrekken. Ook het uitleggen van de regels van een spel is soms moeilijk. „Sommige kinderen luisteren niet”, vertelt Mohammed. „Daarom luister ik nu zelf beter in de klas, want ik begrijp hoe vervelend het is voor de leraar als ik zit te praten.”

Later dit jaar gaat de school een nieuwe generatie spelleiders opleiden. Ook het plannen van de activiteiten doet de patrouille nu zelf. „Ik bemoei me er niet meer mee”, aldus Bønnerup. „En ik vind het prachtig te zien dat de jongste leerlingen uit zichzelf de geleerde spelletjes doen. In alle schoolpauzes.”

© 2007 Petra Sjouwerman. All rights reserved. Alle rechten voorbehouden. Dit document mag niet verder worden verspreid en verveelvoudigd zonder schriftelijke toestemming van de auteur. Dit document kan verschillen van de gepubliceerde versie.