Trouw - Europa, dinsdag 10 juli 2007

Maysun uit Irak: Rita is mijn persoonlijke GPS

Petra Sjouwerman

Het doel van de mentor is werk te vinden De Organisatie voor Samenwerking en Ontwikkeling (OECD) brengt voor verschillende landen de integratie en arbeidsmarkt in kaart.

Volgens het rapport over Denemarken (maart 2007) worden mentorprogramma’s steeds populairder in de verschillende landen vanwege de relatief lage kosten en de hoge betrokkenheid van burgers.

Het Deense mentornetwerk koppelt een vrouwelijke immigrant aan een mentor, die de immigrant wegwijs maakt in de Deense samenleving. Belangrijkste doel: het vinden van werk of beginnen met een opleiding. In Denemarken telt het netwerk 2500 deelnemers. In 2006 vonden 167 immigranten een baan.

Het ministerie van integratie en de betrokken gemeenten financieren het netwerk, met een bedrag van 2,6 miljoen euro voor 2003-2009.

In Denemarken bestaat sinds 2003 een mentornetwerk voor vrouwen. Een Deense mentor maakt een immigrant wegwijs in de samenleving. Belangrijkste doel is het vinden van werk of een opleiding. Maar er komen ook andere onderwerpen aan bod, zoals de gebruiksaanwijzing van de afwasmachine.

Maysun Ali (40) en haar Deense mentor Rita Svennum (41) werden anderhalf jaar geleden aan elkaar gekoppeld via het mentornetwerk. Maysun had zich daar gemeld omdat ze op zoek was naar een mentor die met haar de Deense taal kon oefenen. Kort daarvoor had Rita zich aangemeld als mentor: „Ik heb in Brazilië gewoond en aan den lijve ondervonden hoe het is om in een vreemd land te komen”.

Maysun, die in 2000 vanuit Irak naar Denemarken vluchtte: „Ik zat een keer in een taxi en keek vol belangstelling naar de gps, dat apparaatje waardoor de taxi makkelijker sneller de weg kan vinden. Ineens drong het tot me door: Rita is mijn persoonlijke gps, ze wijst mij de weg in de Deense samenleving”.

Vandaag ontmoeten ze elkaar bij Maysun thuis, waar ze geconcentreerd en doelgericht een aantal onderwerpen bespreken. Op tafel staan thee, water en gebak. „Hoe ging het met je examen?” vraagt Rita die naast Maysun op de bank zit. „Het ging zo goed, ik kreeg een negen.” Maysun heeft net een voorbereidend jaar afgesloten en kan in het najaar beginnen aan een opleiding voor kinderopvang. Uitgelaten klopt Rita haar liefkozend op haar dijbeen. „Wat geweldig!”

Hun allereerste ontmoeting herinneren ze zich nog levendig. „Het was 24 januari 2006,” zegt Maysun. „Ja, er lag sneeuw en het was glad. Maysun loopt moeilijk, omdat ze vroeger polio heeft gehad. Automatisch gaf ik haar een arm en gearmd liepen we naar een café. We keken elkaar aan en het voelde meteen goed,” vertelt Rita. „Als het niet klikt met je mentor, mag je om iemand anders vragen. Maar dat was bij ons niet nodig,” zegt Maysun. Een goede ’match’ is belangrijk en daarom voert de vrouwenorganisatie Kvinfo, de motor achter dit programma, uitgebreide gesprekken met kandidaten.

Volgens de richtlijnen van het mentornetwerk vulden ze het ’afsprakencontract’ in. Hierin legden zij de verwachtingen en doelstellingen van Maysun vast. Het contract is overigens alleen bedoeld voor eigen gebruik. Ze spraken af om twee keer per maand samen te komen, om beurten bij Rita en bij Maysun thuis. Elke ontmoeting duurt ongeveer twee uur. „Zo is dat gegroeid,” aldus Rita. „Het uitgangspunt was de Deense taal en vandaar heeft het zich verder ontwikkeld,” zegt Rita, die Maysun geholpen heeft bij de keuze van haar opleiding. „Rita heeft me geholpen met al mijn werkstukken.”

Daarnaast komen allerlei praktische zaken aan bod. „Waar koop je leuke kleding?” „Wat zeg je als iemand overlijdt? Hoe verloopt een Deense begrafenis?” somt Maysun een aantal voorbeelden op. Lachend: „Rita hielp me bij het begrijpen van de gebruiksaanwijzing van mijn nieuwe afwasmachine.”

Ze maken ook reclame voor het mentornetwerk. Een vriendin van Rita heeft zich net opgegeven als mentor. De dochter van Maysun heeft inmiddels ook een mentor, iemand die haar helpt met Engels.

„Integratie is moeilijk, maar niet onmogelijk,” aldus Maysun. „Soms behandelen mensen je slecht, zoals laatst bij de bank, maar dan denk ik maar dat ik ook in mijn eigen land soms een slechte behandeling kreeg.”

„Ik geef normaal gesproken snel op,” vertelt Maysun. „Door Rita heb ik meer durf gekregen. Een paar dagen geleden moest ik naar de woningbouwvereniging bellen omdat de kraan het niet deed. Maar ik kende niet alle woorden voor de verschillende onderdelen van de kraan. De persoon aan de lijn vroeg: kunt u niet iemand naar de telefoon halen die beter Deens spreekt? Toen antwoordde ik: u zult het met mij moeten doen.”

Copyright: Sjouwerman, Petra

Copyright © 2007 Petra Sjouwerman. All rights reserved. Alle rechten voorbehouden. Dit document mag niet verder worden verspreid en verveelvoudigd zonder schriftelijke toestemming van de auteur. Dit document kan verschillen van de gepubliceerde versie.